જાણો મૃત્યુ અને પુનર્જન્મનું રહસ્ય…

405
Advertisement

પુનર્જન્મ એ આધ્યાત્મિક વિષય છે. તેને તેની સચોટતા પર રાખવા માટે વિશ્વવ્યાપી વૈજ્ઞાનિકો પરિમાણો પર અનેક સંશોધન કરવામાં આવી રહ્યા છે. વેદથી લઈને જાતક ગ્રંથો, ઘણા ધર્મો, ધાર્મિક, દાર્શનિક પુસ્તકો અને સંપ્રદાયોની જાહેર પઠન, ઘણા અધિકૃત તથ્યો અને તેના વિશેની ઘટનાઓ વાંચી અને સાંભળી શકાય છે. બીજી બાજુ, સસ્તી લોકપ્રિયતા મેળવવા માટે, ઘણા કહેવાતા તંત્ર પુનર્જન્મની ઘટનાઓ અને તથ્યોને અંધશ્રદ્ધા, દંભ અને મૂંઝવણ તરીકે રજૂ કરીને સામાન્ય લોકોને ગેરમાર્ગે દોરી રહ્યા છે.

Advertisement

પુનર્જન્મ પર જે સંશોધન કરવામાં આવ્યું છે તે સાબિત કરે છે કે પુનર્જન્મ પાછલા જીવનના સંસ્કાર, કાર્યો અને ભાવનાઓને કારણે છે. વિશ્વમાં પુનર્જન્મને લગતી છ હજાર ઘટનાઓ પર સંશોધન કરવામાં આવ્યું છે. આમાંથી જે વાતો બહાર આવી છે તે વેદો, ઉપનિષદ, બૌદ્ધ અને જૈન ગ્રંથોના પુનર્જન્મના સિદ્ધાંતોની પુષ્ટિ કરી છે. પાછલા જન્મોના અનુભવ અને સાતત્યનું વર્ણન યોગ સિદ્ધ પુરુષ દ્વારા જ થઈ શકે છે. ફક્ત એક સામાન્ય વ્યક્તિ જ કહી શકે છે કે કોઈ પ્રાણી એક શરીરનો ત્યાગ કરે છે અને બીજું ધરાવે છે. ઋગ્વેદ મંત્રમાં ભગવાનને પ્રાર્થના કરવામાં આવી છે કે જો તમે દયાળુ અને પુનર્જન્મ હોય તો આપણને આપણા મન, શક્તિ અને મહાન ઇન્દ્રિયોથી શરીર આપો.

ગીતામાં ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ અર્જુનને કહે છે – હે અર્જુન, તું અને મારો અસંખ્ય જન્મ થયો છે, પણ તમે તે બધાને નથી જાણતા, હું જાણું છું. અથર્વવેદનો એક મંત્ર પુનર્જન્મને સમજાવે છે – પૂર્વ-પ્રસૂતિવાળી વ્યક્તિ, તે પૂર્વ શરીરને છોડી દે છે અને વાયુ સાથે રહે છે. ફરીથી પાણી, દવા અને જીવન વગેરેમાં પ્રવેશ કરીને વીર્યમાં પ્રવેશ કરે છે. જે માણસ અપરાધ કરે છે તેને ઘણી ઓછી ગુણવત્તાવાળી સંસ્થાઓ મળે છે.

વાલ્મિકી રામાયણમાં, ત્યાં એક પ્રખ્યાત લોક થીમ પુનર્જન્મની પુષ્ટિ કરે છે. ઇજાગ્રસ્ત સ્થિતિમાં ભગવાન રામ લક્ષ્મણને તેના હાથથી ભરીને કહે છે, “ચોક્કસ મેં ઘણા પાપો કર્યા છે. ઘણા જન્મોનાં પાપનું ફળ આજે આપણને દુ:ખી કરે છે. આ ઉપરાંત મહાભારતમાં ઘણા સ્થળોએ પુનર્જન્મની અનેક ઘટનાઓનો સંદર્ભ છે. ગાંધારીએ તેમના સો શક્તિશાળી પુત્રો, પૌત્રો અને હજારો સંબંધીઓના મૃત્યુ પર કૃષ્ણને શોક આપ્યો, “ઓ માધવ.” મેં મારા પાછલા જીવનમાં ચોક્કસપણે ઘણા પાપો કર્યા છે, જેના કારણે હું મારા આખા કુટુંબ, સંબંધીઓ અને ભાઇઓને મરેલો જોઈ રહ્યો છું. ‘ વૈદિક અને બૌદ્ધ-જૈન વંદમય સિવાય, પાશ્ચાત્ય ધર્મો અને ફિલસૂફોએ પણ પુનર્જન્મ વિશે પોતાનો અભિપ્રાય વ્યક્ત કર્યો છે.

Advertisement

હાલના ઋષિ સુથાર, જેને ઋષિ માનવામાં આવે છે, તેણે પુનર્જન્મનું આ રીતે વર્ણન કર્યું છે કે જે વ્યક્તિ પૃથ્વી પર રહે છે તે આ વિશ્વ માટે સંપૂર્ણપણે નવી આત્મા નથી. મેક્સ મૂલર, પુનર્જન્મ વિશે પોતાનો મત આપતા લખ્યું છે – ‘મરણોત્તર, આત્મા સૂક્ષ્મ શરીરની સાથે નાડીની બહાર જાય છે અને તેના કાર્યો અનુસાર આગળનો જન્મ લે છે.’ પ્લેટોએ, પુનર્જન્મની વ્યાખ્યા આપતા લખ્યું – ‘આ જન્મમાં આત્મા જે પણ જ્ઞાન મેળવે છે, તે ખરેખર પાછલા જીવનના અનુભવોની આવર્તન છે.’

Advertisement

એરિસ્ટોલે વૈદિક વંદમયના પુનર્જન્મની શાશ્વત માન્યતાઓનું પુનરાવર્તન કર્યું છે. પુનર્જન્મ અંગે તરફેણ અને વિરોધમાં ઘણી દલીલો થઈ છે. હું ફક્ત દલીલોનો વિચાર કરીશ જે પુનર્જન્મને સાચી સાબિત કરે છે. પુનર્જન્મ એટલે તેના પાછલા જન્મની ક્રિયાઓ, સંસ્કારો અને વિષયની ઇચ્છાઓ અનુસાર આત્માનો આગામી જન્મ. પુનર્જન્મ સાબિત કરતી ઘટનાઓ વિશ્વમાં દરરોજ થાય છે. કોઈ દિવસ, એક બાળક તેના પાછલા જન્મની યાદોને કહેતો રહે છે, જે સંશોધન મુજબ સત્યને સાબિત કરે છે. નાની ઉંમરે શીખવ્યા વિના ઘણા વિષયોમાં નિપુણતા પ્રાપ્ત કરવી એ ફક્ત પાછલા જન્મના કાર્યોને જ સાબિત કરે છે. એક જ જન્મની આજ્ઞાને પાલન કરવાથી, તે બધા તર્ક અને મૂલ્યો દૂર થાય છે, જે મુજબ આ જન્મ સિવાય માનવીય મૂલ્યો, ન્યાય, પ્રેમ, બલિદાન, પ્રામાણિકતાના ફળ પ્રાપ્ત થાય છે. પુનર્જન્મ વિના શુભ અને અશુભ કાર્યોનું ફળ મેળવી શકાતું નથી.

વૃદ્ધિની યોનિની શ્રેણી નક્કી કરવા માટે, પુનર્જન્મ ધ્યાનમાં લેવી ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે, અન્યથા પ્રાણીઓ, જંતુઓ, શલભ અને છોડ યોનિમાર્ગમાં સજીવ છે, તે કાયમ સમાન યોનિમાં રહેશે જે કર્મના સિદ્ધાંતથી આગળ છે. અસ્થાયી પ્રેક્ટિસમાં, વિદ્યાર્થીએ વર્ગમાં જે રીતે પ્રવેશ કર્યો તે પણ તે સમજી શકાય છે. તે એક વર્ષ સખત મહેનત કરતો રહ્યો, પછી જો તેને પરીક્ષા આપવાની તક મળી ન હતી અને તે પરીક્ષાના પરિણામ મુજબ આગળ વધશે, તો પછી તે આખું વર્ષ સખત અભ્યાસ કરવાનો શું અર્થ છે? પુનર્જન્મને નોનસેન્સ તરીકે સાબિત કરતી દલીલો અને માન્યતાઓને સાબિત કરવા માટે આ ઘટનાઓને મજબૂત બનાવવામાં આવી છે, જ્યારે સત્યને સાબિત કરવા માટે વૈદિક માન્યતાઓ, દલીલો અને પુનર્જન્મ સંબંધિત પુરાવાઓને મજબૂત બનાવવામાં આવ્યા છે.

લેખન અને સંપાદન : ગુજરાતી ડાયરો Team

તમે આ લેખ “ગુજરાતી ડાયરો” ના માધ્યમ થી વાંચી રહ્યા છો. અમારો આ લેખ વાચવા માટે તમારો ખુબ ખુબ આભાર, અમે આશા રાખીએ છીએ કે તમને આ લેખ ગમ્યો હશે, તો આ લેખને વધુમાં વધુ શેર કરો.

બસ એવું જ કઈંક જીવન જરૂરિયાત તેમજ અન્ય મહત્વની માહિતી મેળવવા માટે આપણું સૌનુ પ્રિય એવું ગુજરાતી ડાયરો પેજ લાઇક કરો અને તમારા દરેક મિત્રો સાથે અવશ્ય શેર કરો. આભાર…

Advertisement